Mong To

 မလွတ်မြောက်သေးသော ရခိုင်ဒေသ၏ မြေသိမ်းကျိမ်စာ- ၁ ရခိုင်ဒေသသည် အာဏာရှင်များလက်ထက်ကာလ တလျောက်လုံး မြေသိမ်းခံ ကျိမ်စာအား ပြင်းပြင်းထန်ထန် မိထားဖူးသည်။ ထိုကျိမ်စာ ULA/AA မှ နယ်မြေအများစုအား ထိန်းချုပ်ထားသည့် အခြေအနေတရပ်အောက်တွင် တချိန်ချိန်တွင်တော့ ပြန်လည် ကုစားနိုင်လိမ့်မည်၊ မည်သို့ပင်ဆိုစေ ULA/AA ထိန်းချုပ်ထားသော အခြေအနေတွင်  စစ္အာဏာရှင္များက့ဲသို့ မြေသိမ်းမှုက ထပ်ပေါ်လာစရာမရှိနိုင် ဟု ရခိုင်လူထုဘက္မှ မျှော်လင့်ချက် အချို့ရှိခ့ဲသည္။  လက်ရှိတွင် စစ်အာဏာရှင်များ လက်ထက် သိမ္းခံခ့ဲရသော မြေကိစ္စများအတွက် ထင်သလောက် အကောင်အထည် မဖော်နိုင်။ ပိုဆိုးသည်က ULA/AA သည်ပင် မြေသိမ်းရန် အစပြုလာသည့် လက္ခဏာများ ရှိလာနေသည်ကို တွေ့နေရခြင်းပင်။ မျှချေပျက်သော ပြဿနာ လူတစ်ယောက်အတွက် သူပိုင်သောမြေဟူသည် သူ၏ ရှင်သန်ရာ၊ သူ၏ အချုပ်အခြာလည်းဖြစ်သည်။ မြေသိမ်းခံရခြင်းဟူသည် လူတစ်ယောက်/ မိသားစုတစ်ခု၏ ရှင်သန်မှုအား သတ်ဖြတ်လိုက်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ မြေသိမ်းမှုအား ချဉ်းကပ်ရာတွင် လူမှုရေးဆိုင်ရာ တရားမျှတမှု (social justice) ဘက္မှ ပို၍ ချဉ်းကပ်ပေးရသည်။ အများကောင်းကျိုးအတွက် တစ်ယောက်သောသူဘက်က ပျက်စီးခြင်းငါး...

 အရပ်ဘက် စစ်ဘက် ဆက်ဆံရေး- ၁ နိုင်ငံတော် တရပ် (သို့မဟုတ်) လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအတွက် မိမိဘဝအသက်ရှင်ရပ်တည်ရေးအား ထိခိုက်လာမည့် အန္တရာယ်များမှ ကာကွယ်ရန် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတရပ်က လိုအပ်သည်။  သို့သော် ထိုလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတရပ်က ၎င်းတို့၏ ပါဝါစွမ်းအားဖြင့် လူထုအား မဆန့်ကျင်ရန်၊ အာဏာမပြရန်လည်း လိုအပ်သည်။  အမှန်စင်စစ်အရ စစ်ဘက်ဟူသည် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ၏ အောက်တွင်ရှိသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် စစ်ဘက္မှပင် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာအား ရယူလာသည့် နိုင်ငံအာဏာပုံစံ ပျက်ယွင်းမှုများကလည်း လူ့သဘာဝတွင် ဖြစ်တတ်သည်။  ဖြစ်ရိုးစဉ်လာအရ စစ်ဘက်သည် အရပ်ဘက်အုပ်ချုပ်မှုကို နာခံရသည်။ စစ်ဘက်က အရပ်ဘက်အုပ်ချုပ်မှုအား နာခံခြင်းဟူသော အဓိပ္ပါယ္မှာ ပြည်သူလူထုက ရွေးကောက်တင်မြောက်လိုက်သော သူများက စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ကိစ္စများအပေါ်တွင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ပြီး ထိုဆုံးဖြတ်ချက်အား စစ်ဘက္မှ နာခံခြင်း ဖြစ်သည်။ စစ်ဘက်၏ မူလတာဝန်မှာ ပြည်သူလူထုအား ဘေးကင္းရန္ကာကွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ပြည်သူလူထုအား ဘေးကင္းရန္ ကာကွယ်မှုဆိုသော အဓိပ္ပါယ္ထဲတွင္ ပြည်သူလူထု၏ လွတ်လပ်ခွင့်၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာနှင့် အေးချမ်းမှုကို ကာကွယ်ခြင်းလည်းပ...

 ရခိုင်၊ တော်လှန်ရေး အခင်းအကျင်းနှင့် အမျိုးသမီးများအပေါ် လေးစားမှု ကင္းမ့ဲလာခြင်းများ စစ်ပွဲ၊ ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်လာရင် အထိခိုက်အလွယ်ဆုံး အုပ်စုတွေထဲမှာ အမျိုးသမီးတွေလည်းပါပါတယ်။ တော်လှန်ရေးဟာ ဖိနှိပ်မှုက လွတ်မြောက်အောင် ရုန်းကန်နေ တ့ဲ ကိစ္စပါ။ ဒီတော့ တော်လှန်ရေးရဲ့ အခြေခံဟာ လူအချင်းချင်း ဖိနှိပ်မှုကို တွန်းလှန်မှု ပဲ ဖြစ်သင့်ပါတယ်။ ရခိုင်ဒေသရဲ့ လက်ရှိ အခြေအနေမှာ အမျိုးသမီးအချို့ ရင္ဆိုင္​ေနရတ့ဲ ပြဿနာက လူမှုရေးနယ်ပါယ်ထဲမှာတင် မကဘဲ စနစ် မူဝါဒပိုင်း ဆိုင်ရာ ဘက်ကနေပြီး ချဉ်းကပ်ရမယ့် ကိစ္စ အဖြစ်ပါရှိနေတာပါ။ လူမှုစီးပွား ဘဝ အကြပ်အတည်းနှင့် အမျိုးသမီးများအပေါ် ဝတ္ထုပြုခြင်း ဝတ္ထုပြုခြင်း (Objectification) ဆိုတာ အရိုးရှင်းဆုံးပြောရင် လူကို လူသားအဖြစ်မမြင်ဘဲ အသုံးချစရာ အရာဝတ္ထုတစ်ခု အနေနဲ့ ရှူမြင်တာပါပဲ။ ဒီလိုရှူမြင်ပုံမျိုးဟာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက္မှုကို တက္လှမ္းချင္တ့ဲ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအတွက် အန္တရာယ်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အရပ်သား အမျိုးသမီးတွေ၊ စစ်သမီးတွေ အပေါ် ကာယကံရှင်ရဲ့ ဆန္ဒကို မျက်ကွယ်ပြုပြီး အတင်းဓမ္မလက်ထပ်မှုဖြစ်စဉ်အချို့တွေ ရှိနေပြီး ဒါတွေအတွက် တရားမျှတမှုကို တောင်းဆိုခွင့်မရတာဟာလည်း ဝတ္ထုပြုခြင...

 လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့၏ တာဝန်နှင့် သစ္စာခံမှု-  နိဂုံး လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ကိုယ်ကျင့်တရား ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှု (INTEGRITY) နှင့် ကိုယ်ကျိုးစွန့် အနစ်နာခံ၍ အလုပ်အကျွေးပြုခြင်း (SELFLESS SERVICE) နိုင်ငံတော်၊ ပြည်သူလူထု၊ မိမိအဖွဲ့အစည်းနှင့်လက်အောက်ငယ်သားများ၏ သာယာဝပြောရေးကို မိမိအကျိုးထက် ဦးစားပေးရမည် ဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ် နိုင်ငံတော်သည် မိမိအပေါ် နိုင်ငံ နှင့် ပြည်သူလူထုက မည်သို့ကျေးဇူးတင်ရှိရမည်ဟု တွေးတောနေသူများထက် နိုင်ငံတော်နှင့္ ပြည်သူလူထုအတွက် မည်သို့အလုပ်အကျွေးပြုရမည်ဟူသော စိတ်ဓာတ်ရှိသည့် အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးများကို လိုအပ်နေပါသည်။ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ဥပဒေကြောင်းအရရော ကိုယ်ကျင့်တရားအရပါ မှန်ကန်သောအရာကို လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်သည်။  ပြည်သူလူထုက စစ်ဘက်ခေါင်းဆောင်များအား စစ်ပညာကျွမ်းကျင်ရုံသာမက ကိုယ်ကျင့်တရား ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်သည့် တပ်ဖွဲ့ဝင် အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးများ အဖြစ်ပါ မြင်လိုသည်။  စစ်တပ်ကို "အလုပ်အကျွေးပြုခြင်း" (The Service) ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်ကို သင်ခဏခဏ ကြားဖူးပါလိမ့်မည်။ စစ်တပ်၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအနေဖြင့် သင်သည် နိုင်ငံတော်ကို အလုပ်အကျွေးပြုနေသူဖြစ်သည်။ ကိ...

 လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့၏ တာဝန်နှင့် သစ္စာခံမှု- ၈ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တစ်ခု၏ဂုဏ်သိက္ခာ (HONOR) နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ သတ္တိ (PERSONAL COURAGE)  လက်နက်ကိုင်ရခြင်းသည် လူသားဂုဏ်သိက္ခာကို လေးစားမှုကြောင့် လက်နက်ကိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့တစ်ခု၏ အာဏာအား ပိုင်ဆိုင်သူမှာ ပြည်သူလူထုဖြစ်သည်။ စစ်ဘက်- အရပ်ဘက် ဆက်ဆံရေး၏ အဓိကအကျဆုံး အချက္မှာ အရပ်ဘက် ပြည်သူလူထု၏ အာဏာကို စစ်ဘက္မှ နာခံခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအချက္များက လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့တစ်ခုအတွက် အမြဲနှလုံးသွင်းနေရမည့် အချက္များ ဖြစ်စေသက့ဲသို့ စောင့်စည်းရမည့် ကျင့်ဝတ်တန်ဖိုးများလည်း ဖြစ်သည်။  လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တစ်ခု၏ ဂုဏ်သိက္ခာဟူသည် မိမိ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ကျင့်ဝတ်တန်ဖိုးများကို လိုက်နာမှုတွင် မူတည်နေသည်။  ဤနေရာတွင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များဟူသည် အောက်ခြေအဆင့်တပ်ဖွဲ့ဝင်များကိုပင် ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ပေ။ ထိပ်ဆုံးအဆင့်မှ အဆင့်အသီးသီးသည်လည်း တပ်ဖွဲ့ဝင်များသာဖြစ်သည်။ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တစ်ခုတွင် တပ်ဖွဲ့ဝင်တိုင်းသည် "စစ်သည်တော်ကျင့်ဝတ်တန်ဖိုးများ"ကို လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန်လိုအပ်သည်။  တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ယောက်အတွက်  (က) တပ်ဖွဲ့အတွင်းတွင် ဖြစ်စေ၊  (...

 ကျွန်မသည်လည်း ဗင်နစ်ဆာ ဂူလင် ဖြစ်သည် နှင့် အမျိုးသမီးရဲဘော်များအပေါ် လိင်အမြတ်ထုတ်မှု "သူမ အသတ်မခံရခင်မှာ စစ်တပ်အတွင်းမှာ သူမအပေါ် အထက်အရာရှိတွေရဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှောင့်ယှက္မှုတွေ ခံနေရတယ်လို့ သူမရဲ့ မိသားစုကို ပြောပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အထက်လူကြီးတွေကို တိုင်ကြားရင် အလုပ်ထုတ်ခံရမှာ ဒါမှမဟုတ် လက်စားချေခံရမှာကို ကြောက်တဲ့အတွက် သူမ အနေနဲ့ တရားဝင် မတိုင္က​ြားနိုင္ခ့ဲပါဘူး။" ဒါဟာ အမျိုးသမီးတပ္ ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်တ့ဲ ဗင်နစ်ဆာ ဂူလင် ( Vanessa Guillen) ဖြစ်ရပ်မှာ အမေရိကန်ပြည်သူတွေ ဒေါသအထွက်ရဆုံး အချက်ပါ။  ဗင်နစ်ဆာ ဂူလင် ဆိုတာ ဘယ်သူလဲ။  ဗင်နစ်ဆာ ဂူလင် (Vanessa Guillen) ဟာ တက္ကဆက် ( Texas) ပြည်နယ်၊ ယခု ဖောတ့် ကာဗာဇိုစ် (Fort Cavazos) လို့အမည်ပြောင္းထားတ့ဲ ဖော့တ် ဟုဒ် ( Fort Hood)  အခြေစိုက် အမေရိကန် အမျိုးသမီး ကြည်းတပ်တပ်သား တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။ သူမဟာ အသက် ၂၀ အရွယ် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ စစ်စခန်းအတွင်းကနေ ရုတ်တရက် ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့ပါတယ်။ သူမ ပျောက်ဆုံးသွားပြီးနောက် မိသားစုဝင်တွေနဲ့ အများပြည်သူတွေက အပြင်းအထူး လိုက်လံရှာဖွေခဲ့ကြပါတယ်။ နှစ်လကျော်အကြာ ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာတော...